Hà Tĩnh: Cùng em tiến bước” - Lan tỏa mô hình đồng hành, phòng ngừa vi phạm pháp luật trong thanh thiếu nhi
- Thứ hai - 10/08/2026 03:32
- |In ra
- |Đóng cửa sổ này
Những năm gần đây, tình trạng thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Không ít em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, thiếu sự quan tâm, định hướng của người thân, có biểu hiện bỏ học, thiếu kỹ năng sống hoặc chịu tác động tiêu cực từ môi trường xã hội, không gian mạng. Thực tế cho thấy, nếu chỉ chờ đến khi các em vi phạm mới tiến hành xử lý thì nhiều cơ hội giáo dục, cảm hóa, giúp các em thay đổi sẽ bị bỏ lỡ. Vì vậy, việc chủ động tiếp cận, nắm bắt hoàn cảnh, đồng hành và hỗ trợ thanh thiếu nhi ngay từ khi có dấu hiệu nguy cơ là yêu cầu đặt ra đối với công tác giáo dục, phòng ngừa vi phạm pháp luật trong tình hình hiện nay.
Xuất phát từ thực tiễn đó, Tỉnh đoàn Hà Tĩnh và Công an tỉnh đã ký kết Kế hoạch phối hợp số 165-KHPH-CAT-TĐTN ngày 13/5/2026 về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, trang bị kỹ năng cho thanh thiếu nhi năm 2026; trong đó, tập trung chỉ đạo triển khai mô hình “Cùng em tiến bước”. Đây là cách làm hướng đến đổi mới phương thức giáo dục thanh thiếu nhi, chuyển từ tuyên truyền, nhắc nhở đơn thuần sang chủ động đồng hành, hỗ trợ, giáo dục và định hướng hành vi; lấy sự quan tâm, sẻ chia và tạo dựng môi trường phát triển lành mạnh làm nền tảng để phòng ngừa vi phạm pháp luật.
Xuất phát từ thực tiễn đó, Tỉnh đoàn Hà Tĩnh và Công an tỉnh đã ký kết Kế hoạch phối hợp số 165-KHPH-CAT-TĐTN ngày 13/5/2026 về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, trang bị kỹ năng cho thanh thiếu nhi năm 2026; trong đó, tập trung chỉ đạo triển khai mô hình “Cùng em tiến bước”. Đây là cách làm hướng đến đổi mới phương thức giáo dục thanh thiếu nhi, chuyển từ tuyên truyền, nhắc nhở đơn thuần sang chủ động đồng hành, hỗ trợ, giáo dục và định hướng hành vi; lấy sự quan tâm, sẻ chia và tạo dựng môi trường phát triển lành mạnh làm nền tảng để phòng ngừa vi phạm pháp luật.
Điểm sáng tạo của mô hình là không tách riêng thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật thành một nhóm đối tượng đặc biệt để giáo dục, quản lý, mà mở rộng đến trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em khuyết tật, trẻ em yếu thế và những trường hợp cần được quan tâm, hỗ trợ. Các em được kết nối, tham gia chung trong các hoạt động sinh hoạt hè, học tập, trải nghiệm, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và hoạt động tình nguyện tại địa phương. Thay vì chỉ được tiếp cận thông qua những buổi tuyên truyền, nhắc nhở, các em được hòa nhập trong tập thể, có thêm bạn bè, được giao lưu, chia sẻ và cảm nhận sự quan tâm của cộng đồng. Qua những hoạt động, các em từng bước hình thành lối sống tích cực, tinh thần trách nhiệm, ý thức chấp hành pháp luật và có thêm động lực vươn lên trong học tập, cuộc sống.
Một điểm mới khác là mô hình chú trọng cá thể hóa hoạt động hỗ trợ. Tổ chức Đoàn và lực lượng Công an tại địa phương phối hợp rà soát, nắm bắt hoàn cảnh, tâm tư, nguyện vọng, những khó khăn và nguy cơ mà từng em đang gặp phải; trên cơ sở đó, phân công cán bộ, đoàn viên trực tiếp gặp gỡ, theo dõi, động viên, kèm cặp và xây dựng phương án hỗ trợ phù hợp. Đối với trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, việc hỗ trợ được tập trung vào học tập, sinh hoạt và điều kiện phát triển; đối với thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật, chú trọng tuyên truyền, giáo dục, tư vấn, định hướng, giúp các em nhận diện những hành vi sai lệch và chủ động điều chỉnh. Bên cạnh các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, các đơn vị quan tâm trao học bổng, tặng quà, sách vở, đồ dùng học tập, hỗ trợ góc học tập, kết nối các nguồn lực xã hội hóa để giúp trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục đến trường. Các nội dung giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ bản thân, phòng tránh xâm hại, bạo lực học đường, tệ nạn xã hội và những nguy cơ trên không gian mạng cũng được lồng ghép phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Sáng tạo từ cơ sở, lan tỏa bằng những việc làm cụ thể
Không áp dụng một khuôn mẫu cứng nhắc, mô hình được các cơ sở Đoàn và lực lượng Công an xã, phường cụ thể hóa bằng những hoạt động phù hợp với đặc điểm địa bàn, hoàn cảnh của thanh thiếu nhi và điều kiện thực tế tại địa phương. Chính sự linh hoạt trong cách làm đã tạo nên nét riêng, giúp mô hình không dừng lại ở việc ra mắt mà từng bước đi vào đời sống.
Tại xã Kim Hoa, Đoàn Thanh niên phối hợp với Công an xã quan tâm theo dõi, giáo dục nhóm thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật thông qua những hoạt động gần gũi, thiết thực. Các em được tặng sách, hướng dẫn đọc sách, sau đó cùng trao đổi, kiểm tra kiến thức; đồng thời tham gia các hoạt động lao động công ích, sinh hoạt tập thể. Cách làm này không chỉ giúp các em tiếp cận tri thức, hình thành thói quen đọc sách mà còn tạo cơ hội để cán bộ Đoàn, chiến sĩ Công an gần gũi, lắng nghe và kịp thời định hướng những vấn đề các em gặp phải.
Một điểm mới khác là mô hình chú trọng cá thể hóa hoạt động hỗ trợ. Tổ chức Đoàn và lực lượng Công an tại địa phương phối hợp rà soát, nắm bắt hoàn cảnh, tâm tư, nguyện vọng, những khó khăn và nguy cơ mà từng em đang gặp phải; trên cơ sở đó, phân công cán bộ, đoàn viên trực tiếp gặp gỡ, theo dõi, động viên, kèm cặp và xây dựng phương án hỗ trợ phù hợp. Đối với trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, việc hỗ trợ được tập trung vào học tập, sinh hoạt và điều kiện phát triển; đối với thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật, chú trọng tuyên truyền, giáo dục, tư vấn, định hướng, giúp các em nhận diện những hành vi sai lệch và chủ động điều chỉnh. Bên cạnh các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, các đơn vị quan tâm trao học bổng, tặng quà, sách vở, đồ dùng học tập, hỗ trợ góc học tập, kết nối các nguồn lực xã hội hóa để giúp trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục đến trường. Các nội dung giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ bản thân, phòng tránh xâm hại, bạo lực học đường, tệ nạn xã hội và những nguy cơ trên không gian mạng cũng được lồng ghép phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Sáng tạo từ cơ sở, lan tỏa bằng những việc làm cụ thể
Không áp dụng một khuôn mẫu cứng nhắc, mô hình được các cơ sở Đoàn và lực lượng Công an xã, phường cụ thể hóa bằng những hoạt động phù hợp với đặc điểm địa bàn, hoàn cảnh của thanh thiếu nhi và điều kiện thực tế tại địa phương. Chính sự linh hoạt trong cách làm đã tạo nên nét riêng, giúp mô hình không dừng lại ở việc ra mắt mà từng bước đi vào đời sống.
Tại xã Kim Hoa, Đoàn Thanh niên phối hợp với Công an xã quan tâm theo dõi, giáo dục nhóm thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật thông qua những hoạt động gần gũi, thiết thực. Các em được tặng sách, hướng dẫn đọc sách, sau đó cùng trao đổi, kiểm tra kiến thức; đồng thời tham gia các hoạt động lao động công ích, sinh hoạt tập thể. Cách làm này không chỉ giúp các em tiếp cận tri thức, hình thành thói quen đọc sách mà còn tạo cơ hội để cán bộ Đoàn, chiến sĩ Công an gần gũi, lắng nghe và kịp thời định hướng những vấn đề các em gặp phải.
Tại xã Kỳ Hoa, mô hình được lồng ghép vào các hoạt động sinh hoạt hè, tạo sân chơi lành mạnh để thanh thiếu nhi trên địa bàn cùng tham gia. Qua đó, các em có thêm cơ hội giao lưu, kết nối với bạn bè, phát huy năng khiếu, rèn luyện kỹ năng và nhận được sự quan tâm, đồng hành của đoàn viên, thanh niên.
Bên cạnh đó, nhiều hoạt động đọc sách, lao động, văn hóa, văn nghệ, thể thao, chăm sóc đài tưởng niệm liệt sĩ, đền ơn đáp nghĩa được tổ chức, góp phần giáo dục ý thức trách nhiệm, lòng biết ơn, tinh thần sẻ chia và ý thức công dân cho thanh thiếu nhi. Đặc biệt, việc đưa các em tham gia hoạt động chung thay vì tổ chức những buổi giáo dục riêng biệt đã tạo ra môi trường hòa nhập tự nhiên, giúp các em từng bước thay đổi nhận thức, hành vi bằng chính trải nghiệm và sự tương tác tích cực với cộng đồng.
Cùng với các hoạt động giáo dục, chăm lo an sinh cũng được xác định là một nội dung quan trọng. Trong quá trình triển khai, Tỉnh đoàn đã phối hợp trao tặng gần 1.000 suất quà, tổng trị giá 200 triệu đồng cho trẻ em khuyết tật, trẻ em yếu thế và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Đây không chỉ là sự hỗ trợ về vật chất mà còn thể hiện thông điệp xuyên suốt của mô hình: không để thanh thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn bị bỏ lại phía sau, mỗi em đều cần được quan tâm, tạo điều kiện và trao cơ hội để trưởng thành.
Đồng bộ triển khai tại 69/69 xã, phường, tạo mạng lưới đồng hành từ cơ sở
Từ những cách làm cụ thể, sáng tạo tại cơ sở, mô hình “Cùng em tiến bước” đã từng bước được lan tỏa rộng khắp. Đến nay, 69/69 xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh đã tổ chức ra mắt và triển khai hoạt động mô hình. Đây là kết quả thể hiện sự chủ động, quyết tâm của các cấp bộ Đoàn và lực lượng Công an trong việc đưa công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật, phòng ngừa vi phạm đến gần hơn với thanh thiếu nhi tại từng địa bàn dân cư.
Bên cạnh đó, nhiều hoạt động đọc sách, lao động, văn hóa, văn nghệ, thể thao, chăm sóc đài tưởng niệm liệt sĩ, đền ơn đáp nghĩa được tổ chức, góp phần giáo dục ý thức trách nhiệm, lòng biết ơn, tinh thần sẻ chia và ý thức công dân cho thanh thiếu nhi. Đặc biệt, việc đưa các em tham gia hoạt động chung thay vì tổ chức những buổi giáo dục riêng biệt đã tạo ra môi trường hòa nhập tự nhiên, giúp các em từng bước thay đổi nhận thức, hành vi bằng chính trải nghiệm và sự tương tác tích cực với cộng đồng.
Cùng với các hoạt động giáo dục, chăm lo an sinh cũng được xác định là một nội dung quan trọng. Trong quá trình triển khai, Tỉnh đoàn đã phối hợp trao tặng gần 1.000 suất quà, tổng trị giá 200 triệu đồng cho trẻ em khuyết tật, trẻ em yếu thế và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Đây không chỉ là sự hỗ trợ về vật chất mà còn thể hiện thông điệp xuyên suốt của mô hình: không để thanh thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn bị bỏ lại phía sau, mỗi em đều cần được quan tâm, tạo điều kiện và trao cơ hội để trưởng thành.
Đồng bộ triển khai tại 69/69 xã, phường, tạo mạng lưới đồng hành từ cơ sở
Từ những cách làm cụ thể, sáng tạo tại cơ sở, mô hình “Cùng em tiến bước” đã từng bước được lan tỏa rộng khắp. Đến nay, 69/69 xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh đã tổ chức ra mắt và triển khai hoạt động mô hình. Đây là kết quả thể hiện sự chủ động, quyết tâm của các cấp bộ Đoàn và lực lượng Công an trong việc đưa công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật, phòng ngừa vi phạm đến gần hơn với thanh thiếu nhi tại từng địa bàn dân cư.
Việc triển khai đồng loạt trên toàn tỉnh không đơn thuần là nhân rộng về số lượng mà hướng đến hình thành mạng lưới phối hợp thường xuyên, chặt chẽ giữa tổ chức Đoàn và lực lượng Công an ngay từ cơ sở. Mỗi xã, phường trở thành một địa chỉ đồng hành, nơi những trường hợp cần quan tâm, hỗ trợ được phát hiện, tiếp cận và kết nối với các nguồn lực phù hợp. Qua đó, góp phần khắc phục tình trạng giáo dục thiếu liên tục, hỗ trợ chưa đúng nhu cầu hoặc chỉ tập trung giải quyết khi vụ việc đã xảy ra.
Việc triển khai mô hình tại tất cả các xã, phường còn tạo điều kiện để phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ Đoàn, đoàn viên, thanh niên trong tham gia quản lý, giáo dục, hỗ trợ thanh thiếu nhi tại cộng đồng. Với lợi thế gần gũi, am hiểu địa bàn và có khả năng kết nối thanh thiếu nhi, tổ chức Đoàn là lực lượng trực tiếp tổ chức các hoạt động tập thể, tạo môi trường để các em rèn luyện, hòa nhập. Trong khi đó, lực lượng Công an phát huy vai trò trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nắm bắt tình hình, phối hợp giáo dục, phòng ngừa và hỗ trợ xử lý những vấn đề phát sinh. Sự kết hợp giữa hai lực lượng tạo nên phương thức tiếp cận toàn diện, vừa có tính giáo dục, vừa có tính phòng ngừa, vừa bảo đảm sự gần gũi, nhân văn.
Kiên trì đồng hành, phòng ngừa vi phạm pháp luật từ sớm, từ xa
Thực tiễn triển khai cho thấy, hiệu quả của mô hình không chỉ được đo bằng số lượng hoạt động hay những phần quà được trao tặng, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến trong nhận thức, thái độ, hành vi của từng em; là việc các em được lắng nghe, được quan tâm, có thêm điều kiện học tập, rèn luyện và tự tin hòa nhập với cộng đồng.
Việc triển khai mô hình tại tất cả các xã, phường còn tạo điều kiện để phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ Đoàn, đoàn viên, thanh niên trong tham gia quản lý, giáo dục, hỗ trợ thanh thiếu nhi tại cộng đồng. Với lợi thế gần gũi, am hiểu địa bàn và có khả năng kết nối thanh thiếu nhi, tổ chức Đoàn là lực lượng trực tiếp tổ chức các hoạt động tập thể, tạo môi trường để các em rèn luyện, hòa nhập. Trong khi đó, lực lượng Công an phát huy vai trò trong tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nắm bắt tình hình, phối hợp giáo dục, phòng ngừa và hỗ trợ xử lý những vấn đề phát sinh. Sự kết hợp giữa hai lực lượng tạo nên phương thức tiếp cận toàn diện, vừa có tính giáo dục, vừa có tính phòng ngừa, vừa bảo đảm sự gần gũi, nhân văn.
Kiên trì đồng hành, phòng ngừa vi phạm pháp luật từ sớm, từ xa
Thực tiễn triển khai cho thấy, hiệu quả của mô hình không chỉ được đo bằng số lượng hoạt động hay những phần quà được trao tặng, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến trong nhận thức, thái độ, hành vi của từng em; là việc các em được lắng nghe, được quan tâm, có thêm điều kiện học tập, rèn luyện và tự tin hòa nhập với cộng đồng.
Trong thời gian tới, Tỉnh đoàn tiếp tục phối hợp với Công an tỉnh chỉ đạo các cơ sở Đoàn và lực lượng Công an xã, phường duy trì, nâng cao chất lượng hoạt động mô hình; thường xuyên rà soát, cập nhật danh sách, nắm chắc hoàn cảnh và nhu cầu của từng trường hợp để có phương án hỗ trợ phù hợp. Đồng thời, chú trọng nhân rộng những cách làm hay, sáng tạo; tăng cường các hoạt động tư vấn tâm lý, giáo dục kỹ năng sống, phòng chống bạo lực học đường, phòng ngừa xâm hại, tuyên truyền pháp luật và trang bị kỹ năng bảo đảm an toàn trên không gian mạng. Việc phối hợp với gia đình, nhà trường và các tổ chức xã hội cũng cần được quan tâm nhằm tạo sự thống nhất, liên tục trong quá trình giáo dục, hỗ trợ các em.
Với sự vào cuộc đồng bộ của 69/69 xã, phường, mô hình “Cùng em tiến bước” đang từng bước khẳng định ý nghĩa và sức lan tỏa từ những việc làm thiết thực, gần gũi. Không chỉ dựng lên một “lá chắn” phòng ngừa vi phạm pháp luật, mô hình còn mở ra những cơ hội để thanh thiếu nhi được quan tâm, sẻ chia, được sửa chữa những thiếu sót và phát triển trong môi trường lành mạnh. Đó cũng chính là giá trị nhân văn và mục tiêu lâu dài mà mô hình hướng tới: không để thanh thiếu nhi nào bị bỏ lại phía sau, cùng các em tiến bước trên hành trình trưởng thành.
Với sự vào cuộc đồng bộ của 69/69 xã, phường, mô hình “Cùng em tiến bước” đang từng bước khẳng định ý nghĩa và sức lan tỏa từ những việc làm thiết thực, gần gũi. Không chỉ dựng lên một “lá chắn” phòng ngừa vi phạm pháp luật, mô hình còn mở ra những cơ hội để thanh thiếu nhi được quan tâm, sẻ chia, được sửa chữa những thiếu sót và phát triển trong môi trường lành mạnh. Đó cũng chính là giá trị nhân văn và mục tiêu lâu dài mà mô hình hướng tới: không để thanh thiếu nhi nào bị bỏ lại phía sau, cùng các em tiến bước trên hành trình trưởng thành.